2020 yılının Mart ayında Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından pandemi ilan edildiğinden beri, tüm dünya Covid-19 virüsü ile savaşıyor. Salgının başlarında alınan önlemlerin (maske, kolonya vb. koruyucu ekipmanlar) yanına karantina süreçleri eklendi. Sadece ülkemizde değil, dünyanın pek çok ülkesinde haftalarca, hatta aylarca pek çok insan evlerinde karantinada kaldı. Onlarca ülkeden bilim insanları, farklı farklı aşı denemeleri yaptı. Ardından, geliştirilen bazı aşılar tıp insanları ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edildiğinde uygulamalara geçildi. Bu aşı sürecindeki amaç, toplum bağışıklığının desteklenmesiydi. Ancak toplum bağışıklığı için ülke çoğunluğunun aşı olması gerekiyor.
Herkesin aklında aşı sonrasına dair pek çok soru var. Yan etkiler neler, normal hayata devam edebilecek miyiz, ne zaman spor yapabiliriz gibi pek çok soruya, gelin birlikte yanıt bulmaya çalışalım.
Aşı Sonrası Görülen Yan Etkiler Nelerdir?
Doğduğumuz günden beri, farklı zamanlarda, pek çok farklı aşı olduk. Kimisini hatırlamayacak kadar küçüktük, kimisinde ise iğneden korkup daha aşı olmadan plasebo etkisiyle acıyı hissettik. Bu aşıların çoğunda da ufak tefek yan etkiler yaşayanlarımız oldu. Covid aşısı sonrasında da bazı yan etkiler oluşuyor. Bu yan etkilerin en başında, tüm aşılarda oluşan bir etki gelir: enjeksiyon bölgesinde ağrı. Bu ağrı şikayetinin yanı sıra bazı kişilerde aynı bölgede şişlik ya da kızarıklık gibi şikayetler de görülebiliyor. Özellikle ikinci doz aşı sonrasında, kol ağrısı sebebiyle hareket kabiliyetinde azalma gibi 24 saatlik bir olumsuz etki de görülebiliyor. (1)
Aşı sonrası enjeksiyon bölgesinin haricinde görülen bazı yan etkiler ise şöyle: kas ve baş ağrısı,halsizlik, ateş veya üşüme. Tüm bu etkiler grip oluyormuş hissi yaratıyor ve genel olarak ikinci doz sonrasında görülüyor. Ancak hiçbir yan etki görülmeyen kişi sayısı da oldukça fazla. (2)
Aşı Olduktan Sonra Spor Yapılır mı?
Aşı olduktan sonra dinlenme son derece önemli. Özellikle yorgunluk hissi ya da iyi hissetmeme hali varsa mutlaka dinlenmek gerekiyor. Ancak uzmanların altını çizdiği bir konu daha var: kendinizi iyi hissediyorsanız, tempolu bir yürüyüşe çıkılabileceğinizi belirtiyorlar. Tempolu yürüyüş kan dolaşımını hızlandırdığı için bağışıklığı güçlendirme anlamında en etkili yol olarak kabul görüyor. Eğer ciddi yan etkiler görülmüyorsa hafif spor programlarına devam etmekte de bir sakınca görülmüyor. (3)
Uzmanlar tarafından önerilen şey, kişilerin kendini iyi hissettiği sürece normal yaşamlarına devam etmeleri. Spor rutinini hafifletse de spor yapmaya devam etmek gibi. Bu hafifletme önerisinin ardında yatan sebep de, bazı yan etkiler nedeniyle egzersiz sonrası kişinin olumsuz yönde etkilenmesini önlemek.
Özellikle ilk 48 saat, kendini iyi hisseden bireylere hafif egzersizler ile spor yapması öneriliyor. Yan etkilerin en başında kol ağrısı geldiği için, aşı sonrası bacak bölgesi ya da karın bölgesi çalışmak daha doğru olacaktır. Yapılan araştırmalar, bireylerin aşı olduktan sonraki ilk hafta (kendini iyi hissettiği müddetçe) spor yoğunluğunu %20 düşürerek rutinlerini devam ettirebileceğine işaret ediyor. (4)
Karın ve bacak antrenmanları için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Uzmanların ve araştırmacıların açıklamaları sonrası görüyoruz ki, Covid aşısı sonrası herhangi bir sporun yapılmaması, söz konu değil. Bu da gönül rahatlığı ile sadece biraz daha hafifleterek, spor hayatımıza devam edebileceğimizi gösteriyor. Elbette vücudumuzu dinlemeli ve maske, mesafe ve diğer tüm önemlerimizi almaya özellikle de kapalı alanlarda devam etmeliyiz. Vücudumuzu dinlerken halsiz kaldığımız dönemde vitaminlerden destek alarak bağışıklığı güçlü tutmamız da cabası!
