Yaz aylarını geride bırakıp sonbaharı karşıladığımız şu günlerde COVID-19 tehdidiyle birlikte mevsim hastalıklarına yakalanma korkumuz daha da arttı. Üstelik soğuk algınlığı ve gribin baş rol oynadığı bu mevsimde enfekte olduğumuz takdirde benzer semptomları gösterme riskimizin olduğu coronavirus, hastalıkları birbirlerinden ayırmayı giderek zorlaştırdı. Peki ev dışında sosyal mesafe kurallarını uygulamanın yanı sıra hastalıklardan korunmak için yapabileceğimiz başka şeyler var mı? Elbette var: doğru ve dengeli beslenme.
Her hastalıkta olduğu gibi bağışıklık sistemimizi güçlü tutmak ve vücudumuzu dış tehditlerden korumak için doğru beslenmeye, yani vücudumuz için yararlı besinleri düzenli ve dengeli şekilde almak çok önemli. Söz konusu soğuk algınlığı, grip, nezle gibi hastalıklar olunca da öne çıkan takviyelerden başı çeken bir tanesini hepimiz biliyoruz: C vitamini. Bu yazımızda hazır mevsimi gelmişken kendinizi korumak için mutlaka takviyesine özen göstermeniz gereken C vitaminini Dr. Mahmut Altuğ Altın ile tekrar gündeme getirmek istedik. Dr. Mahmut Altuğ Altın’ın kaleminden C vitaminini hangi besinler yoluyla alabileceğinizden faydalarına ve eksikliğinde neler olabileceğine dair bilgileri bu yazımızda bulabilirsiniz.
C Vitamini Nedir?
C vitamini, diyetle mutlaka alınması gereken besinlerdendir. Vitaminin aktif formu askorbik asittir. Suda çözünen vitaminler grubuna dahil olan C vitamini, vücutta depolanmaması sebebiyle fazla miktarda alındığında idrarla vücuttan dışarı atılır.
Vücudumuzda pek çok reaksiyonda rol oynamaktadır. Bunlardan en önemlisi ve başlıcalarından biri vücutta kolajen üretmesidir. Kolajen; cilt, kemik, kıkırdak ve dişlerin dayanıklılığı için gereklidir. Aynı zamanda yara iyileşmesinde görev alır. Eksikliğinde skorbüt denilen hastalık görülebilir.
Askorbik asit yokluğu kemik gelişimini duraklatıp kemiklerde kırık oluşma riskini arttırır. Endotel tabakası etkileneceği için vücut damarlarında hasara yol açarak peteşi denilen kanamalara sebep olabilir.
C Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?
C vitamini bakımından en zengin besinler şunlardır:
Turunçgiller: Portakal, limon, mandalina, greyfurt
Meyveler: Kivi, çilek, yaban mersini
Sebzeler: Maydanoz, kırmızı biber, brokoli, ıspanak, bezelye
Dengeli beslenerek vücudunuz için gerekli olan C vitamini ihtiyacını doğal yollarla kolaylıkla karşılayabilirsiniz. Ancak doktorunuz tarafından sizde C vitamini eksikliği tespit edildiyse ve besinler yoluyla yeterince ihtiyacınızı karşılayamıyorsanız, C vitamini takviyesi kullanabilirsiniz.
C Vitamini Faydaları Nelerdir?
- Beyaz kan hücrelerinin işlevini arttırır
Beyaz kan hücre üretimini teşvik eden C vitamini, vücudumuzu enfeksiyonlara karşı korur. Enfeksiyonla savaşan bir tür beyaz kan hücresi olan nötrofillerin iyi çalışmasını sağlar. Beyaz kan hücrelerini serbest radikallere karşı koruyarak, bu hücrelerin fonksiyonlarını yerine getirmesine yardımcı olur.
- Doku onarımına katkıda bulunur
Güçlü bir antioksidan olarak, dokuları onarır ve iltihap ve oksidasyonun neden olabileceği hasarların azalmasını sağlar. Akut solunum yolu enfeksiyonları başta olmak üzere pek çok enfeksiyonu önlemeye katkıda bulunur. Yapılan bir araştırmaya göre C vitamininin ilaca dirençli olan tüberküloz bakterilerini öldürebileceği bulunmuştur (1).
- Cilt hasarını iyileştirir
Kolajen sentezindeki rolü ile cilt için hayati önem taşımaktadır. Bazı çalışmalar, C vitaminin ultraviyole ışınlarına maruz kalmanın yol açtığı hasarı sınırladığını göstermiştir. Ayrıca cilt bariyerlerini güçlendirir ve yaraların iyileşme sürecini hızlandırır.
- Yüksek tansiyonu düşürür
Kalp krizinin en önemli nedenlerinden biri olan yüksek tansiyonu düşürmede de C vitamininin olumlu etkisi vardır. Bilimsel çalışmalar, C vitamininin kan basınçlarını düşürdüğünü ve kalpten kan taşıyan damarlarda rahatlama sağladığını göstermiştir
C Vitamini Eksikliği Tablosu
- Yara iyileşmesinde gecikme
Yaralandığınızda, kanınızdaki ve dokunuzdaki C vitamini seviyesi düşer. Vücudunuz, cilt onarımının her aşamasında rol oynayan bir protein olan kolajeni yapmak için bu vitamine ihtiyaç duyar.
- Diş etinde kanama
C Vitamini kan damarlarınızı sağlıklı tutar ve kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur. Kolajen, sağlıklı dişler ve diş etleri için de gereklidir. Eksikliğinde diş etlerinde kanama görülür.
- Kilo Alma
C vitamini eksikliği ile daha fazla miktarda vücut yağı, özellikle de göbek yağı arasında bir bağlantı bulunmuştur. Bu vitamin vücudunuzun enerji için yağ yakmasında da rol oynayabilir.
