Tatlıya olan düşkünlüğünüzü kontrol edemiyor musunuz? Sabah yediğiniz o leziz mi leziz çikolatalı kekten sonra tekrardan canınız tatlı mı çekiyor? Öğlenleri bir paket çikolata alıp sonrasında kolaya mı uzanıyorsunuz? Buna bir son vermenin vakti geldi.
Yazımızda bunu nasıl başaracağınızı öğreneceksiniz.
Bol şekerli atıştırmalıkların sizi daha çok bol şekerli atıştırmalıklara yönlendirdiğini düşünüyorsanız yalnız değilsiniz. Protein ve yağ olmaksızın tükettiğiniz basit karbonhidratlar sizi hızlıca doyurabilir ve vücudunuza kısa süreliğine bir enerji desteği sağlayabilir ancak sizi tatlı krizlerine karşı daha açık hale getirir.
Peki, bu tatlı krizlerine karşı kesin çözüm ne? Uzmanların bu konudaki tavsiyelerine bir göz atalım.
Neden Canımız Şeker Çeker?
Tatlı şeyleri sevmemizin aslında birçok nedeni var.
Bunun fiziksel bir bağlantısı olabilir. ‘’Tatlı, insanların doğumlarından berri tercih ettikleri ilk tattır,’’ diyor diyetisyen ve Amerikan Diyet Birliği’nin (ADA) sözcüsü Dr. Christine Gerbstadt. Karbonhidratlar sizi iyi hissettiren serotonin hormonunun salgılanmasını sağlarlar. Şeker de bir karbonhidrattır ama karbonhidratlar; tam tahıllar, meyveler ve sebzeler gibi başka formda da olabilirler.
Şeker tatmak aynı zamanda bizi sakinleştiren endorfin hormonunun da salgılanmasını sağlar ve kendimizi doğal yoldan ‘’iyi’’ hissetmemize sebep olur diyor Minnesota’lı diyetisyen Susan Moores.
Tatlıların tadı harikadır ve bu da kendimizi sürekli olarak tatlılarla ödüllendirmemize yol açmaktadır ve tatlı yedikçe de daha fazlasını isteriz. Böyle davrandıkça neden tatlıya düşkün olmayalım ki?
Problem arada bir tatlı tüketmek değildir aslında, asıl problem ekmek, yoğurt, meyve suları ve sos gibi şeker eklenmiş hazır gıdaları aşırı tüketmeye başladığımızda oluşmaktadır.
Amerikan Kalp Birliği’ne göre (kadınlar için fazladan şeker alımını günlük 6 çay kaşığı, erkekler için ise 9 olarak önermektedir) Amerikalılar günlük olarak fazladan 22 çay kaşığı şeker tüketen bir toplum.
Tatlı Krizleriyle Nasıl Başa Çıkacaksınız: Uygulaması Kolay 8 Öneri
Canınız tatlı çektiğinde yapmanız gerekenleri aşağıda sıralıyoruz.
1. Ufak Bir Isırık Alın
Canınızın çektiği şeyden birazcık alın, bu küçük bir kurabiye ya da ufak bir çikolata olabilir diye öneride bulunuyor diyetisyen ve ADA’da sözcülük yapan Kerry Neville. Sevdiğiniz şeyden birazcık almak kendinizi iyi hissettirir. Ancak 150 kaloriyi geçmemeye çalışın diye uyarıda da bulunuyor.
2. Yiyeceklerle Birlikte Tüketin
Küçük bir kurabiye ve ufak bir çikolata parçacığıyla tatlı krizlerine karşı kendinizi durduramıyorsanız kendinizi tok tutup tatlı krizlerine karşı durabilirsiniz. ‘’Sağlıklı olanla olmayanı birlikte alırım,’’ diyor Neville. ‘’Çikolataya bayılırım ve bazen bir muzu çikolata sosuna batırarak tüketirim. Bu tatlı ihtiyacımı karşılamamı sağlıyor. Bazen de badem ile çikolata cipslerini birlikte tüketirim.’’ Ek bir sağlık faydası olarak hem tatlı krizinizi dindirecek hem de sağlığınıza iyi gelecek bu besinleri tüketmiş olacaksınız.
3. Bir Anda Bırakın!
Basit şekerleri birden kesmek bazı kişilerde işe yarar ama yine de ‘’48-72 saatleri arası en kritik dönemdir,’’ diyor Gerbstadt. Bazı kişiler şekeri birden kesmenin birkaç gün sonrasında şeker krizlerini azaltmaya yardımcı olduğunu söylemişlerdir. Bazıları da hala şeker krizi yaşamaya devam ettiklerini ama zamanla daha az şekerle yetinecek şekilde tat alma duyularını eğitebildiklerini belirtmişlerdir.
4. Sakız Çiğneyin
Şeker krizlerinde tatlı almaktan tamamen kaçınmak istiyorsanız ağzınıza bir sakız atmayı deneyin diyor diyetisyen Dave Grotto. ‘’Araştırmalar sakız çiğnemenin açlık krizlerine iyi geldiğini göstermiştir,’’ diyor Grotto.
5. Meyve Tüketin
Olası tatlı krizlerine karşı meyveyi yanınızdan ayırmayın. Tatlı ihtiyacınızı gidermenin yanında hem lif hem de yararlı besinleri vücudunuza almış olacaksınız. Sert kabuklu yemişler, çekirdekler ve kuru meyveleri de yanınızdan eksik etmeyin diye öneride bulunuyor bağımlılık uzmanı Judy Chambers. ‘’Bunları yanınızda bulundurun ki şekerli yiyecekler yerine bunları tüketebilin.’’
6. Ayağa Kalkın ve Yürüyün
Tatlı krizine girerseniz yürüyüşe çıkın. Zihninizden canınızın çektiği yiyeceği çıkarmak için ‘’Ufak bir yürüyüşe çıkın ya da zihninizi dağıtmak için bir şeyler yapın,’’ diye öneride bulunuyor Neville.
7. Nicelik Yerine Niteliğe Önem Verin
Tatlıya ihtiyacınız varsa farklı alternatiflere yönelin,’’ diyor Moores, ama abartmamak kaydıyla. Mesela büyük bir paket çikolata yerine ufak bir parça bitter çikolatası alabilir ve sonra ‘’yavaşça tadını çıkarabilirsiniz,’’ diyor Moores. Bu söylenenlere Grotto’da katılmakta. ‘’Tatlıyı bırakacağınıza sakın yemin etmeyin çünkü daha büyük porsiyonlar tüketirsiniz. Diyetinizde küçük miktarlarda tatlıya yer vermeyi öğrenin ama daha az şekerli ve sağlıklı seçenekler tercih edin.’’
8. Düzenli Beslenin
Öğünler arasında çok beklemek açlığınızı erteleyecek olan şekerli ve yağlı gıdaları seçmenize neden olabilir diyor Moores. Bunun yerine her 3-5 saatte bir beslenmek kan şekeri seviyenizi denge de tutar ve ‘’nedensiz yeme alışkanlıkları’’ konusunda yardımcı olabilir diyor Grotto. En iyi seçenekler mi? ‘’Tam tahıllar gibi lif ve protein zengini yiyecekleri tercih edin.’’ diye eklemede bulunuyor Moores. Peki, daha sık yemek aşırı yemek anlamına gelmiyor mu? diye sorabilirsiniz. Öğünlerinizi planlamak konusunda Neville’in önerisini uygularsanız ne demek istediğimizi anlayacaksınız. Örneğin kahvaltınızın bir kısmını fıstık ezmeli bir tost ile yapın ve kuşluk vaktinde biraz yoğurt tüketin. ‘’Aynı şekilde öğlen yemeğini de bölebilirsiniz,’’ diyor Neville.
Tatlı Krizleriyle Nasıl Başa Çıkacaksınız: Uzun Dönemde Uygulayacağınız 5 Öneri
Tatlı krizlerini yönetmenin en iyi yöntemlerinden biri de bu krizler başlamadan onları durdurmaktır. Bunu yapmak için:
1. Destek Alın
Çoğu insan stresli, depresif ya da sinirliyken tatlı gıdalara yönelmektedir. Ama gıdalar duygusal problemleri çözmezler. Duyguların tatlı krizlerine girmenizde bir neden olup olmadığını sorgulayın ve bu problemler için farklı çözüm yolları bulmaya çalışın.
2. Kendinizi Motive Etmek İçin Ödüllendirin
Büyük ya da küçük olabilir fark etmez. Tatlı krizlerine karşı mücadele verdiğinizi hatırlayın ve sonra her bir başarılı adımda kendinizi ödüllendirmeyi unutmayın.
3. Yapay Tatlandırıcıları Kullanmayın
Yapay tatlandırıcılar iyi bir fikir gibi gelebilir ancak ‘’bu tatlandırıcılar tatlı krizlerini azaltmaz ve obezite salgınını önlemezler,’’ diyor “101 Foods That Could Save Your Life” kitabının yazarı Grotto.
4. Yavaşlayın
Bir hafta süreliğine tatlı krizlerinize odaklanmaya çalışın ve neler tükettiğinizi düşünün diye öneride bulunuyor Chambers. Diyet karmaşası genelde plansızlıktan kaynaklanır. Bu yüzden yavaşlayın, planlayın ‘’ve kendinizi kötü hissettiğinizde yemek yerine planlı bir şekilde beslenmeye çalışın,’’ diyor Chambers.
5. Karıştırın
Tatlı krizlerine karşı belki de birden fazla stratejiye ihtiyacınız vardır. Bir hafta işe yarayan bir taktik olabilir ama diğer hafta başka bir yaklaşım gerekebilir. Önemli olan ‘’denemek için bir sürü yönteminiz olmalıdır’’ diyor Gerbstadt. Tatlı krizlerini yatıştırmak için gerçekten de ‘’sizin için neyin işe yaradığını bulmak’’ zorundasınız diye uyarıda bulunyor Neville.
Son eklemek istediğimiz şu ki, soğukkanlı olun. Tatlı krizlerinize karşı kontrollü davranmak zaman alabilir. ‘’Bazı şeyleri değiştirmek zordur, ister dünya ekonomisi olsun ister beslenme şekliniz olsun fark etmez.’’ diyor Chambers.
